تغییر رویکرد EFQM از ارزیابی تعالی به رهبری تحول
سالهاست که بخش قابل توجهی از آموزشهای مدیریتی، به انتقال مفاهیم تکراری و صدور گواهینامه محدود شده و کمتر به ایجاد توانایی واقعی برای حل مسائل و تحول سازمانها منجر میشود. به همین دلیل، تصمیم گرفتم تحقیقات و بررسی هایی را مسیر گواهینامه رهبر تحول کسبوکار EFQM را تهیه ، ترجمه و معرفی کنم تا مدیران، مشاوران و متخصصان ایرانی با رویکرد نوین EFQM آشنا شوند؛ رویکردی که از آموزش صرف و ارزیابی فاصله گرفته و بر توسعه شایستگیهای تحول، نوآوری ، بهبود عملکرد، چابکی، پایداری و ارزشآفرینی تمرکز دارد. امید دارم این اقدام، گامی هرچند کوچک برای ارتقای کیفیت آموزشهای مدیریتی و توسعه رهبران تحولگرا در کشور باشد.
لذا با همین دغدغه برگزاری یک دوره آموزشی رایگان مجازی بصورت مقدماتی و آزمایشی با محوریت مدل ملی تعالی سازمانی 1404 و EFQM:2025 براساس آخرین متد آموزشی منتشر شده از بنیاد مدیریت کیفیت اروپا در سال 2026 تهیه و ارائه گردید.

آیا میخواهید بدانید که چگونه بنیاد مدیریت کیفیت اروپا (EFQM) در رویکرد و جهت گیری جدید خود برنامه ریزی کرده تا به سازمانها در ارزیابی، آموزش و تحول کسب وکار کمک کند؟
این یادداشت و بررسی در خصوص معرفی رسمی دوره EFQM Certified Model Foundation 2025 است که براساس تعامل مداوم با اعضای تیم و نشریه ماهیانه EFQM جمع آوری شده و قصد دارد تا دوره پایه مدل تعالی سازمانی EFQM طراحی شده را معرفی نماید. هدف از تهیه و جمع آوری این مطلب تاکید شخصی اینجانب به موضوع آموزش در سطح سازمان به ویژه ارزیابان تعالی می باشد که بسیار نیازمند درک درست از کاربرد و مفهوم عملیاتی تعالی در عملکرد و رفتار است . این دوره جامع در بنیاد اروپایی ، برای ایجاد درک عمیق و کاربردی از مدل EFQM و منطق RADAR برای ارزیابی، بهبود عملکرد و خلق ارزش پایدار در سازمانهاست.
دوره EFQM Certified Model Foundation 2025 نخستین گام برای ورود به اکوسیستم آموزشهای بنیاد کیفیت اروپا (EFQM) محسوب میشود و شرکتکنندگان را با فلسفه، ساختار و کاربردهای مدل جدید EFQM آشنا میسازد. این دوره بر این اصل تأکید دارد که سازمانها برای مدیریت پیچیدگیهای محیط کسبوکار، نیازمند یک چارچوب مدیریتی منسجم هستند که بتواند مسیر حرکت (Direction)، شیوه اجرا (Execution) و نتایج (Results) را به یکدیگر متصل کند. در این دوره، هفت معیار مدل EFQM 2025، منطق ارزیابی RADAR، روش انجام خودارزیابی سریع (Rapid Diagnostic)، استفاده از سامانه EFQM Assess Base و بهرهگیری از دادهها و بینشهای EFQM برای بهبود عملکرد آموزش داده میشود.
با توجه به محتوای این سند که مربوط به دوره EFQM Certified Model Foundation 2025 است، هدف اصلی دوره صرفاً آموزش مدل تعالی سازمانی EFQM نیست، بلکه توانمندسازی افراد برای بهکارگیری مدل در تشخیص، بهبود عملکرد و خلق ارزش پایدار است. شکل زیر مراحل و سطوح کارکردی مسیراین دوره آموزشی را که با هدف رهبری تحول در کسب و کار طراحی شده، نشان می دهد.

این دوره آموزشی موضوع تعالی سازمانی را از یک درس نظری و تئوری به یک اهرم راهبردی برای بهبود رفتار ، فرهنگ،سبک رهبری و عملکرد، تبدیل میکند؛ موضوعی که در سازمانهای پیشرو، بخشی از برنامه توسعه و تحول محسوب میشود.
جالب است بدانید که بیش از 35 سال است کهEFQM با هدایت بیش از 50000 سازمان در مسیرهای منحصر به فردشان، تغییرات مثبتی را ایجاد کرده است. تعریف امروزی موفقیت، چیزی بیش از نتایج را میطلبد؛ این امر مستلزم تعهد به آیندهای پایدار برای همه است.
ماموریت EFQM :
توانمندسازی سازمانها برای دستیابی به تأثیر پایدار، ساختن آیندهای پایدارتر و ارائه مزایای معنادار برای همه ذینفعان.
تغییر نگاه به ارزش :
در واقع EFQM در رویکرد جدید و مستندات اخیر خود نشان داده که قصد دارد از یک مدل تعالی به سمت یک اکوسیستم یادگیری Learning Ecosystem حرکت کند. در همین راستا بزرگترین تغییر استراتژیک درEFQM رخ داده و آن حرکت به سمت یک اکوسیستم یادگیری Learning Ecosystem است. این تغییر نگاه با موضوعات کلیدی آموزشی درEFQM با عنوان Key Training Topics در محورهای اصلی زیر ارائه می شوند.
اکوسیستم یادگیری : محیطی یکپارچه و پویاست که افراد، دانشهای یکپارچه ، داده، فناوری و تجربه را به هم پیوند میدهد تا یادگیری مستمر به تحول، نوآوری، تصمیمگیری هوشمند و خلق ارزش پایدار منجر شود. این موسسه (EFQM)در نسخه جدید، میگوید:
هدف ما فقط ارزیابی سازمان نیست؛ هدف، یادگیری مستمر سازمان است. یعنی سازمان باید دائماً از:
- دادهها
- تجربیات
- سازمانهای دیگر
- پروژههای بهبود
- فناوری
- هوش مصنوعی
- ارزیابیها
یاد بگیرد. در واقع، ارزیابی تنها یکی از اجزای این چرخه یادگیری است .
سازمانهای سرآمد به دنبال این نیستند که کارکنان فقط قوانین را رعایت کنند؛ بلکه میخواهند کارکنان به هدف سازمان ایمان داشته باشند و داوطلبانه برای تحقق آن تلاش کنند. به همین دلیل، درچاچوب مدل EFQM گفته میشود :
Compliance رفتار را کنترل میکند؛ اما Commitment عملکرد را متحول میکند. یعنی انطباق باعث میشود افراد «کار درست را انجام دهند»، اما تعهد باعث میشود «با اشتیاق، خلاقیت و مسئولیتپذیری، بهترین کار ممکن را انجام دهند.» با توجه به ابعاد فوق می توان ادعا کرد که این دوره دیگر یک دوره کلاسیک « با تعریف معیارهای مدل تعالی سازمانی» نیست، بلکه دورهای برای توسعه رفتارهای تحولآفرین می باشد؛ یعنی رفتارهایی که کارکنان و رهبران تحول برای اجرای موفق ارزیابی، بهبود، تغییر، پایداری، بهینهسازی فرآیند و الگوبرداری به آنها نیاز دارند. جدول زیر همسو هر سطح از دوره را با توجه بر تمرکز حوزه های رفتاری در سازمان نشان می دهد.
همسویی رفتار با چهار سطح گواهینامه BTL

در این راستا می توان تاکید کرد که EFQM از یک سازمان صادرکننده گواهینامه ارزیابی تعالی، به سمت پرورش رهبران تحول کسبوکار Business Transformation Leaders حرکت کرده است .
توجه : در پایان پیشنهاد می شود اجرای کامل این دوره آموزشی با هدف ارتقای دوره های تعالی سازمانی و تربیت ارزیابان داخلی ، در قالب همایش حضوری در دبیرخانه جایزه ملی تعالی، جوایز بخشی یا ارگانها و سایر سازمانهای متقاضی قابل برنامه ریزی و اجرا خواهد بود. برای هماهنگی لازم از طریق روشهای ارتباطی یا درخواست خدمات که در همین وبسایت آمده ، اقدام نمایید.
بزودی مطالب این بخش کاملتر و سایر فایلهای نهایی ارائه شده در وبینار از همین طریق بارگذاری خواهد شد .
لینک دانلود فایل تغییر بزرگ در برنامه آموزشی و تحول EFQM – بخش اول
تهیه و ترجمه : حمید رضا خدمتگزار
منتور و طراح دوره های عالی کسب وکار ، نوآوری و تعالی سازمانی
توجه ویژه : اگر سازمان شما در نظر دارد جهت قرار گیری در مسیر تعالی سازمانی و ارتقای سطح آگاهی و توانمندیهای کارکنان و مدیران خود ، چنین دوره متفاوت و موثری را طرحریزی کند و هنوز این سفر را آغاز نکرده است، از شما میخواهم برای یک جلسه مقدماتی ، با ما تماس بگیرید.
لطفا جهت جزییات بیشتر درخواست خود را از طریق روشهای زیر یا با پیامرسان بله یا تلگرام به شماره 09331331285 ارسال نمایید.
ارتباط با مدرس و طراح دوره : https://ble.ir/hrkhedmatgozar