EFQM Insight Newsletter May 2025 خلاصه ای از نشریه
مدل تعالی سازمانی EFQM 2025، که بهروزرسانی مهمی از نسخه 2020 است، با توجه به تغییرات محیطی، فناورانه و اجتماعی، بر ایجاد ارزش پایدار و انعطافپذیری در مواجهه با عدمقطعیتها تمرکز دارد. در این مدل، سه حوزه (Areas) کلیدی و هفت معیار اصلی (Criteria) وجود دارد که به شکل یکپارچه سازمانها را برای دستیابی به نتایج متوازن، نوآورانه و پایدار هدایت میکند. در شماره ماه مه ۲۰۲۵ خبرنامه EFQM Insight، تمرکز اصلی بر معرفی نسخه بهروزشده مدل تعالی EFQM 2025 است که با هدف پاسخگویی به چالشهای نوظهور سازمانها در زمینه پایداری، نوآوری و رهبری فناورانه طراحی شده است. ویژگیهای نوآورانه EFQM 2025 نسبت به نسخههای قبل تاکید بیشتر بر پایداری (Sustainability) و تحول دیجیتال، همراستایی کامل با مدلهای ESG و گزارشدهی غیرمالی و گسترش چارچوب RADAR برای تحلیل سیستماتیک تصمیمگیری و اقدام در راستای جهت گیری سازمان می باشد.
درک عملکرد فعلی سازمانها برای تصمیمگیریهای مطمئن و آگاهانه که منجر به بهبود پایدار میشوند، بسیار ضروری است. در مدلEFQM، ابزارهای عملی و تخصصی ارائه شده تا به سازمانها کمک شود که نگاهی روشن و ساختاریافته به جایگاه فعلی خود داشته باشند تا بدانند و بتوانند که برای بهبود و تحول بعدی باید روی چه چیزی تمرکز کنند. لذا این ارزیابیها به این دلیل ایجاد شده که در سطح بینالمللی با تناسب در هر مرحله از سطح بلوغ، سازمانها را در مسیر تعالی و تحول آماده نمایند. بررسی سریع برای سرعت، کارایی و سادگی یک ارزیابی موثر طراحی شده است و برای تیمهای رهبری که میخواهند بینش متمرکز و سطح بالایی بدون سرمایهگذاری سنگین زمان یا منابع داشته باشند، کارا و ایدهآل است. این بررسی که توسط یک یا دو ارزیاب EFQM پشتیبانی میشود، شامل خودارزیابی هدایتشده، مصاحبهها و گروههای متمرکز است و گزارشی را ارائه میدهد که نقاط قوت کلیدی و فرصتهای بهبود را برجسته میکند. این بررسی به عنوان یک کاتالیزور قدرتمند برای هماهنگی داخلی و برنامهریزی استراتژیک عمل میکند. بر اساس نتایج به دست آمده، سازمانها میتوانند با ۱ یا ۲ ستاره برای عملکرد پایدار از EFQM تقدیر شوند که نشانهای واضح از تعهد آنها به تعالی و بهبود است.
نقاط تمرکز مدل EFQM 2025
1- جهت گیری هدفمند (Direction)
تعریف مأموریت، چشمانداز و ارزشهای سازمانی در راستای خلق ارزش پایدار
تبیین نقش سازمان در جامعه، محیطزیست و اقتصاد
همسویی با اهداف توسعه پایدار (SDGs) سازمان ملل
2- اجرا (Execution)
بهرهگیری از رهبری تحولآفرین و چابک
توسعه سیستمهای مشارکت کارکنان و نوآوری باز
استفاده هوشمندانه از فناوریهای نوین مانند AI و دیجیتالسازی
ارتقاء بهرهوری، تابآوری سازمانی و انعطافپذیری عملیاتی
3- نتایج (Results)
دستیابی به نتایج متوازن در حوزههای مالی، مشتریان، کارکنان، جامعه و محیط زیست
اندازهگیری و تحلیل عملکرد در سطح سیستماتیک و استراتژیک
تمرکز بر نتایج پایدار بهجای نتایج مقطعی.
🔍 نکات کلیدی مدل EFQM 2025
تمرکز بر خلق ارزش پایدار: مدل جدید بر ایجاد ارزشهای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی تأکید دارد و سازمانها را به تعهد به مسئولیتپذیری اجتماعی و زیستمحیطی ترغیب میکند.
رهبری فناورانه: استفاده مؤثر از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی برای دستیابی به اهداف استراتژیک و ارتقاء نوآوری و پایداری مورد توجه قرار گرفته است.
توسعه ابزار RADAR: چارچوب RADAR برای ارزیابی عملکرد سازمانها بهروزرسانی شده است تا فرآیند ارزیابی سادهتر و دقیقتر انجام شود.
تأکید بر فرهنگ سازمانی و رهبری: مدل جدید بر اهمیت فرهنگ سازمانی قوی و رهبری مؤثر در تمام سطوح سازمان تأکید دارد.
تطبیق با اهداف توسعه پایدار (SDGs): مدل EFQM 2025 با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد همسو شده است تا سازمانها را در مسیر توسعه پایدار هدایت کند.
خلاصه پیام EFQM در این نشریه
در این متن، EFQM (بنیاد مدیریت کیفیت اروپا) دو نوع ارزیابی برای سنجش و بهبود عملکرد سازمانها معرفی میکند که بهویژه برای رهبران سازمانها مفید است.
🎯 هدف اصلی : کمک به سازمانها برای درک موقعیت فعلیشان با هدف تصمیمگیری آگاهانه و هدایت بهبودهای پایدار از طریق ابزارها و ارزیابیهای ساختارمند مبتنی بر مدل EFQM.
برای اینکه ارزیابی سریع در مدل تعالی سازمانی مؤثر، کاربردی و کمهزینه باشد، باید هم دقت و هم سرعت را توأمان حفظ کرد. این نوع ارزیابیها برای شناسایی سریع وضعیت موجود، اولویتبندی اقدامات بهبود و ایجاد تحرک تعالی در سازمان مناسباند.
ارزیابی سریع (Rapid Review)
ویژگیها: سریع، ساده و کارآمد
مخاطب هدف: تیمهای رهبری که به دنبال دید سطح بالا هستند بدون صرف زمان و منابع زیاد.
مراحل:
ارزیابی خود محور هدایتشده
مصاحبه و گروههای تمرکز (Focus Groups)
گزارش با نکات قوت و فرصتهای بهبود
نتیجه: ارزیابی سریع باید به عنوان گام آغازین تحول باشد، نه جایگزین ارزیابی جامع. بهترین خروجی آن، افزایش تعهد رهبری، روشن شدن اولویتهای بهبود و تسریع در شکلگیری برنامه تعالی سازمان است.
ایجاد همراستایی داخلی و پایهریزی برنامهریزی استراتژیک
امکان دریافت 1 یا 2 ستاره عملکرد پایدار از EFQM
اهداف کلیدی ارزیابی سریع در مدل تعالی
- شناخت سریع و سطحی از بلوغ سازمان
ارزیابی سریع کمک میکند تا بدون ورود به جزئیات پیچیده، تصویری اولیه از میزان انطباق سازمان با معیارهای تعالی EFQM یا سایر مدلها به دست آید.
- شناسایی شکافها و اولویتهای کلیدی بهبود
بهجای بررسی کامل، تمرکز بر روی شناسایی مهمترین زمینههای قابل بهبود قرار دارد؛ مخصوصاً در حوزههایی که بیشترین اثرگذاری را دارند.
- آغاز مسیر تعالی (Start Small, Scale Fast)
برای سازمانهایی که تازه میخواهند وارد مسیر تعالی شوند، ارزیابی سریع میتواند نقطه شروع مناسبی باشد.
باعث درگیری ذهنی و عملی رهبران و مدیران میشود.
- ایجاد تعهد و آگاهی مدیریتی
از طریق جلسات مشارکتی یا کارگاههای خودارزیابی، مدیران نسبت به نقاط قوت و ضعف سازمان خود آگاهتر میشوند و برای بهبود آن متعهدتر.
- تسهیل تصمیمگیری برای اقدامات بهبود
نتایج ارزیابی سریع میتواند مبنایی برای:
تعریف پروژههای بهبود
تخصیص منابع
تدوین برنامه سالانه تعالی
- بررسی روند تغییر و پیشرفت نسبت به گذشته
اگر بهصورت ادواری انجام شود (مثلاً هر سال یا هر 6 ماه)، میتواند بهعنوان ابزار مانیتورینگ پیشرفت در مسیر تعالی عمل کند.
- آمادگی برای ارزیابی جامع یا جایزه تعالی
سازمانهایی که قصد شرکت در ارزیابیهای رسمی یا جایزه تعالی دارند، میتوانند با ارزیابی سریع، نقاط تمرکز اولیه برای آمادگی جدیتر را شناسایی کنند.
ارزیابی پیشرفته (Advanced Review)
ویژگیها: جامع، دقیق، عمیق
مخاطب هدف: سازمانهایی که به دنبال تحلیل در سطح استراتژیک و عملیاتی هستند
مراحل:
تحلیل خارجی توسط ارزیابان خبره
مشارکت کارکنان در تمام سطوح سازمان
نتیجه:
پایهریزی برای تحول پایدار
امکان دریافت تا 8 ستاره عملکرد پایدار از EFQM
📌 نتیجهگیری:
EFQM با ارائه این دو مسیر، سازمانها را در شناخت وضع موجود، همراستایی داخلی، برنامهریزی تحولی و رسیدن به عملکردی در سطح جهانی پشتیبانی میکند. مدل EFQM 2025 بهعنوان یک چارچوب جامع برای تعالی سازمانی، سازمانها را در مسیر ایجاد ارزش پایدار، بهرهبرداری از فناوریهای نوین و ارتقاء فرهنگ سازمانی راهنمایی میکند. این مدل با تأکید بر پایداری، نوآوری و رهبری فناورانه، سازمانها را برای مواجهه با چالشهای آینده تجهیز میکند.
جدول مقایسهای بین دو نوع ارزیابی درمدل EFQM ، ارزیابی سریع و ارزیابی پیشرفته
EFQM با ارائه دو مسیر ارزیابی متناسب با سطح بلوغ سازمانها، امکان انتخاب رویکردی منعطف و هدفمند را فراهم کرده است. سازمانها میتوانند از ارزیابی سریع برای شروع مسیر تعالی و از ارزیابی پیشرفته برای طراحی و اجرای تحولات ساختاری و پایدار استفاده نمایند.
تهیه ، تحلیل و ترجمه :
خدمتگزار حمیدرضا : مشاور، مدرس و طراح دوره های عالی مدیریت ، رهبری و حکمرانی سازمانی ، تعالی سازمانی، مدیریت تکنولوژی و نوآوری. مرجع تخصصی مشاوره و آموزش تعالی سازمانی و نوآوری ، لطفا جهت جزییات بیشتر درخواست خود را از طریق روشهای زیر یا با پیام تلگرامی به شماره 09331331285 ارسال نمایید.
https://www.instagram.com/hrkhedmatgozar
