شرح خدمات آموزشی و مشاوره فرهنگ سازمانی
فرهنگ ، پسماند موفقیت در مسیر رشد و تعالی است. قدرتمندترین نیرو در سازمانها ، فرهنگ است.
فرهنگ سازمانی روح پنهان هر سازمان است؛ آنچه رفتارها، تصمیمها و ارتباطات را هدایت میکند. فرهنگ، نانوشتهترین قانون و قدرتمندترین نیروی تغییر یا مقاومت است. سازمانی با فرهنگ قوی، انسجام، اعتماد و معنا میآفریند و انرژی جمعی را به سوی اهداف مشترک هدایت میکند. فرهنگ، نتیجه تعامل ارزشها، باورها و رفتارهاست و از گفتهها کمتر، از کردهها بیشتر شکل میگیرد. رهبران با الگو بودن آن را میسازند و کارکنان با زیستن در آن، آن را پایدار میکنند. فرهنگ سازمانی یا بهترین مزیت رقابتی است یا بزرگترین مانع رشد. آینده از آنِ سازمانهایی است که فرهنگ یادگیری، نوآوری و همکاری میپرورانند. فرهنگ سازمانی موثر شیوه مناسب رفتار در درون سازمان را تعریف میکند. این فرهنگ متشکل از اعتقادات و ارزشهای مشترک میان کارکنان است که توسط رهبر سازمان ، معین میشوند؛ سپس از طریق روشهای مختلف، توسعه پیدا میکنند و تقویت می گردد. در نهایت، ادراکات، رفتارها و درک کارکنان سازمان را شکل میدهند.فرهنگ سازمانی "یک توانمندساز متمایز کننده " برای کسب مهم ترین نتایج است. ذکر این نکته ضروری است که فرهنگ قوی موقعی مطلوب و کمککننده است که در راستا و کمک به اجرای استراتژی سازمانی باشد. در غیر این صورت، اگر فرهنگ سازمان همسو با استراتژی نباشد، هرچه فرهنگسازمانی قویتر باشد، بیشتر مانع تحقق استراتژی و عملکردهای همسو میگردد. مسئولیت ایجاد فرهنگ مناسب در هر سازمانی، بر عهده رهبران و مدیران است. بهعنوانمثال اگر شرکتی، رسیدگی به ارزش خاصی را در اولویت خود قرار داده باشد و تیم رهبری آنها را نادیده بگیرد (یا برخلاف آن عمل کند)، تلاش سایر کارکنان تضعیفشده لذا در صورت وجود چنین بستر فرهنگی، اهداف شرکت با شکست روبرو میشود. لذا برای ساخت یک مدل فرهنگی و مشاوره جهت تحقق مراحل لازم و موثر ، فرایند مشخص و ساختارمندی را باید شناسایی ، تعیین و به کاربست.
«هیچ فرهنگ مشخصی نیست که به درد همه بخورد. فرهنگ سازمان شما باید تجلی منحصربهفردی باشد از شخصیت، باورها و استراتژی شما، و باید پابهپای رشد شرکت و تغییر شرایط، تکامل پیدا کند. در این رهیافت صرفاً تکنیکها و رویکردهایی توصیه می شود برای گرفتن نتیجۀ دلخواه جهت ساختن یک فرهنگ موثر». با این مقدمه بهتر است قبل از برنامه ریزی برای ارزیابی و بهبود فرهنگ سازمانی دلایل اصلی جهت طرحریزی این اقدام را بدانیم ، سپس در راستای این موضوع تحول ساز ، رویکردهای جدی و مهمی را تعریف و دنبال کنیم :
چرایی و ضرورت پرداختن به موضوع فرهنگ سازمانی
پیوند بین استراتژی و فرهنگ توسط مدیران ارشد «به استراتژی جهت میدهد، اما این فرهنگ است که سرعت و کیفیت حرکت را تعیین میکند.»
مدیران ارشد باید اطمینان یابند که فرهنگ سازمانی پشتیبان استراتژی است؛ برای این کار باید :
هنگام تدوین استراتژی، قابلیتهای فرهنگی سازمان را در نظر بگیرند.
فرهنگسازیکنند تا مقاومت در برابر استراتژی کاهش یابد.
رهبران میانی را در همراستاسازی استراتژی و فرهنگ توانمند کنند.
خدمات مشاوره مدیریت فرهنگ سازمانی که خود یک پروژه تحول سازمانی است به صورت فراگیر و با توجه به شایستگیهای فردی مدیران و تکیه بر دانش ،قابلیت و تخصصهای افراد و گروههای کاری در هر سازمان بنا خواهد شد. در اولین مرحله اجرا (پس از آموزشهای عمومی در حوزه فرهنگ سازمانی) بر اساس سمت ، تخصص ، علاقه مندی و ساختار سازمانی مصوب ، گروه ها و کمیته های کاری تشکیل شده ، شرح وظایف تخصصی هر عضو درکمیته های تخصصی تدوین و ابلاغ شده و بر اساس مراحل تعیین شده با یک رویکرد تیمی ، سازمان اقدام به خودارزیابی نموده تا در این فرآیند از طریق اجماع و خرد سازمانی ، بهترین و موثرترین برنامه های بهبود فرهنگ سازمانی شناسایی ، تعیین و اولویت داده شود این فرایند در مراحل زیر تعریف شده است.
فرآیند ارزیابی و بهبود فرهنگ سازمانی
- جمعآوری دادهها: اطلاعات لازم درباره فرهنگ سازمانی را از طریق پرسشنامهها، مصاحبهها و مشاهدات جمعآوری می شود.
- تحلیل دادهها: دادههای جمعآوری شده را تحلیل تا نقاط قوت و ضعف فرهنگ سازمانی شناسایی گردد.
- تعریف اهداف: اهداف مشخصی برای بهبود فرهنگ سازمانی تعیین می شود.
- طراحی نقشه راه فرهنگ سازمانی و برنامههای بهبود: برنامههای عملیاتی برای بهبود فرهنگ سازمانی طراحی و اجرا خواهد شد.
- پیگیری و ارزیابی: به صورت دورهای پیشرفت و اثربخشی برنامههای بهبود را ارزیابی کرده و در صورت نیاز تغییرات لازم ، اعمال می گردد.
– تبیین نقشه راه فرهنگ مطلوب شرکت و تعیین برنامه های لازم جهت رسیدن به اهداف مد نظر.
– تعریف برنامه های تغییر و اقدامات لازم و مرتبط (ارائه طرح و مشاوره در ایجاد اقلام فرهنگ ساز و موضوعات ترویجی ، تبلیغی ، فرهنگی ، پوستر ، کلیپ ، چاپ کتاب ، بنر ، اینفوگرافی و…) با فرهنگ سازمانی .
– تعریف نتایج برداشتی و عملکردی مرتبط با فرهنگ سازمانی .
– بازنگری و تدوین ارزشها، کدهای رفتاری و اخلاقی سطح اول همسو با اهداف فرهنگ سازمانی مدون
– اولویت بندی برنامه ها ، پروژه ها و اقدامات مورد نیاز در راستای تحقق اهداف فرهنگی .
– نظارت منظم بر اجرای دقیق طرح مطابق با اهداف تعیین شده .
طرح فوق بر اساس شناسایی و درک محرکه های موثر بر فرهنگ سازمانی شرکتها با استفاده از مطالعه تطبیقی مدلهای مرجع ، سازمانهای ممتاز ، جهان تراز و تجربیات موفق تیم مشاور ، مطالعه و طرحریزی خواهد شد (در قالب یک کتابچه فرهنگی ) تا الزامات ، خواسته و انتظارات جامعه ذینفعان را در مسیر اهداف کلیدی حوزه فرهنگی برآورده نماید . این اهداف و ارزشها قابل توجه و متمایز کننده طرح فوق ، شامل موارد زیر می باشند:
• توجه به انتظارات ذینفعان کلیدی و حاکمیتی
• تقویت و توسعه هویت شرکت و برند کارفرمایی و آگاهی ذینفعان از موقعیت و توانمندیهای شرکت.
• توجه به توسعه و بهبود فرایندهای منابع انسانی و سایر رویکردهای مرتبط.
• توجه به توسعه دانش و شایستگیهای کارکنان در راستای تحقق اهداف فرهنگ سازمانی .
• کاربست عملیاتی منطق رادار جهت تعالی سنجی رویکردهای فوق در تمامی مراحل اجرای این طرح .
